Hoofdrol voor herbruik

OIII architecten vernieuwde de hospitality zones in het Rabobank Hoofdkantoor, met indrukwekkend hergebruik van bestaande elementen en materialen.

Het Rabobank Hoofdkantoor in Utrecht bestaat uit twee opvallende gebouwen, het oudste is het ‘Glasgebouw’ uit 1984. In 2011 kwam de Rabotoren erbij. Dit gebouw, dankzij zijn twee torens ook wel ‘de Verrekijker’ genoemd, is ontworpen door Kraaijvanger met een interieur van Sander Architecten. Toen de Rabobank in 2020 OIII architecten vroeg voor de revitalisering van de hospitality-gebieden in het hoofdkantoor, betrokken zij Meeder Ontwerpers bij het project. “Ik heb mijn eigen bureau, maar werk ook als freelancer voor OIII architecten”, verklaart Roos Meeder. “Voor dit project maakte ik als ontwerper deel uit van een team met Michael Hoogland en Lieve van Drongelen, beide van OIII.”

Het ontwerpen van de verschillende hospitality-gebieden was een balancing act tussen ruimtelijkheid en geborgenheid. “In het gebouw werken 7000 mensen, die tussen half twaalf en één uur lunchen. Die moeten allemaal een plaats kunnen vinden. Tegelijkertijd is het belangrijk te zorgen, dat deze ruimte ook gedurende de rest van de dag een aantrekkelijke plek is om te verblijven.”

Inclusiviteit

Het project kende een aanzienlijke duurzaamheids- en hergebruiksopgave. “De Rabobank wilde dat het nieuwe interieur zo duurzaam mogelijk zou worden” vervolgt Meeder. “We hebben een breed scala aan ruimtes ontworpen, waarbij hergebruikte en nieuwe elementen zorgvuldig gecombineerd zijn. Daarbij heeft elke ruimte zijn eigen identiteit, maar weerspiegelt tegelijkertijd de kernwaarden van de Rabobank.” Omdat de Rabobank hecht aan inclusiviteit, zijn er veel verschillende soorten zitplaatsen en aanlandplekken voor overleg, werk of lunch ontworpen. Zo kan iedereen zich op zijn gemak voelen. “Voor het kleurenpalet van het project hebben we de huisstijlkleuren van de Rabobank, oranje en kobaltblauw, uitgebreid tot een grote kleurenfamilie waaruit we per zone een selectie hebben gekozen.” Het grootste deel van het hospitality gebied ligt in het verbindende bouwdeel tussen het Glasgebouw en de Rabotoren, waarvoor Sander Architecten oorspronkelijk het interieur had ontworpen. Dat bevatte veel goede elementen, aldus Meeder: “We hebben gekeken wat we van het bestaande interieur konden hergebruiken, en wat we op een nog hoger plan konden brengen.”

Het Plein

De entree van het gebouw bevindt zich in de plint op straatniveau. Van daar uit leidt een roltrap naar het Plein. Dit is met zijn 6000 m2 het centrale ontmoetingspunt van het gebouw, met restaurants, werkplekken en vergader-ruimtes. De daglichtkoepels in het dak van het Plein bepaalden de indeling van het oorspronkelijke interi-eur, waarbij gesloten ruimtes zoals paviljoens en sanitaire ruimtes direct onder de koepels liggen. De door Sander en diverse andere ontwerpers vormgegeven paviljoens zijn behouden, net als de opvallende rozerode terrazzo-vloer. Centraal punt op het Plein is het Rabobank Café. Hier kreeg de oude koffiebar een volledige make-over. De bar, die precies onder een lichtkoepel staat, kreeg een nieuwe schil; rondom het café is ruimte gemaakt voor een parkachtig terras met een biobased terrazzo vloervlak door Duracryl in een lichte tint. Daarop staan plantenbakken, opgebouwd uit gemêleerde tegels met eikenhouten zittingen. Meeder:“Om deze plek extra impact te geven, hebben we een prijsvraag uitgeschreven voor vier lichtontwerpers. Deze is gewonnen door Grietje Schepers, die een heel mooi lichtobject heeft gemaakt.” De grote houten tafels en stoelen in het aangrenzende gebied komen uit het voormalige ‘leesbos’, een ruimte die een andere invulling heeft gekregen.

Buitengevoel

Ook voor de Food Court op het Plein is veel hergebruikt meubilair toegepast. De uitgiftebalies zijn hier behouden, net als het ronde Kartonpaviljoen van Ellen Sanders. “Van de tafels hebben we alleen de bladen vervangen”, aldus Meeder. Er is in het Foodcourt ruimte voor grote teams om samen te zitten, en je kunt hier ook je eigen meegebrachte lunch opeten. “We hebben in deze ruimte de ronde vormentaal doorgezet, en een grote wand weggehaald om doorzicht naar de Tuinkamer te creëren.” Deze Tuinkamer ligt op de plek waar vroeger de ‘lokale bank’ het uitzicht naar buiten belemmerde. “Van de Tuinkamer hebben we een mooie, lichte groene ruimte gemaakt, die een geleidelijke overloop vormt naar de binnentuin. Om hier het buitengevoel te benadrukken, hebben we veel natuurlijke materialen gebruikt, zoals een akoestische wand van riet uit de Weerribben. Omdat het niet handig was de rieten wand ter plekke te maken, hebben we er cassettes voor ontworpen. De halfronde roomdividers hebben we samen met Petra Vonk gemaakt, uit wollen restmateriaal met 1 procent Rabo-blauw erin.”

Ronde vormen keren ook hier terug in het meubilair, bijvoorbeeld in de modulaire banken van Blå Station. De bankjes in de treincoupézitjes zijn afkomstig uit een van de gerenoveerde bedrijfsrestaurants. “Voor de vloer hebben we een stuk van de oorspronkelijke roze terrazzovloer laten vergruizen. Duracryl heeft hier een mooie biobased terrazzovloer van gemaakt, met een kleurverloop van roze naar lichtgrijs.” Met verschillende open en meer besloten zitgedeeltes en drie grote vergaderruimtes biedt de Tuinkamer voor elk wat wils.

Playground en Proeflokaal

Een volledig andere, meer informele sfeer vind je in de Playground, uitgerust met een indoor jeu-de-boulesbaan, een tafeltennistafel en spelcomputers. Meeder: “In de Playground bevinden zich drie cilinders, die in het oorspronkelijke interieur door Samira Boon met textiel waren bekleed. Omdat deze aan vervanging toe waren, heeft Odilo Girod voor deze cilinders drie kleurrijke grafische visuals ontworpen, elk met een eigen thema: Food, Beweging, Klimaat. Het resultaat is een speels interieur, waar vooral veel jonge medewerkers graag zitten.”

Het Plein grenst aan het ‘oude’ kantoor, het Glasgebouw. “Hier bevond zich oorspronkelijk al het bedrijfsrestaurant en hier waren ook de voormalige werkplaatsen gevestigd. Deze hebben we vervangen door extra vergaderruimtes, die we bij de congres- en vergaderruimtes konden betrekken.” Restaurant het Proeflokaal is overgegaan naar een nieuw, inclusief en duurzaam voedselconcept, waarbij gekookt wordt met ‘left-overs’ en producten van lokale leveranciers, en waar je je koffie in gebarentaal kunt bestellen. “In het Proeflokaal kun je tafels reserveren, het eten wordt hier geserveerd door mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. In deze grote ruimte was oorspronkelijk alles wit. We hebben het restaurant in een nieuwe jas gestoken, met veel hergebruikte materialen. Zo hebben we tafelbladen gemaakt van oude vloerdelen, en is het plafond geïsoleerd met ingezamelde spijkerbroeken. De vloer is opgeschuurd en de uitgiftebalie opnieuw bekleed. Om ruimtes af te kunnen bakenen, hebben we verrijdbare groene room dividers ontworpen. Het zitmeubilair dat we hier hebben gebruikt is van Modu Plus. De al aanwezige tafels van Joep van Lieshout zijn gecombineerd met meubilair van Muuto zodat je ook laag kunt zitten. De voormalige rokersruimte buiten hebben we aan het gebouw gekoppeld. Dit is nu de ‘arena’, een ruimte met een tribune waar ook presentaties gehouden kunnen worden.”

Rabo Sustainable Stories

Wie liever op een wat meer besloten plek zit, kan terecht naast de Foodcourt. Hier bevindt zich de Rabo Lounge, een langgerekte ruimte met een intieme sfeer dankzij de verlichting en het zwarte plafond. Een van de wanden bestaat uit een grote glazen vitrine-wand. Meeder: “De ‘porseleinkast’ is onderdeel van een kunstwerk van de Chinese kunstenaar Ni Haifeng. Op de tegenoverliggende wand zie je een fotoreportage over het ontstaan ervan. We hebben in de Rabo Lounge een paar bars geplaatst zodat je hier kunt lunchen, maar hij kan ook gereserveerd worden voor informele bijeen-komsten en presentaties. De bestaande banken hebben we opnieuw laten bekleden. SKO in Oldenzaal beheert al het kantoormeubilair van de Rabobank in een centrale opslag, we hadden daar een grote hoeveelheid meubelen om uit te kiezen.”

De zorgvuldige combinatie van hergebruikte en nieuwe elementen in dit project levert een interieur op, waarin ‘oud’ en ‘nieuw’ naadloos in elkaar overgaan. Om te laten zien, welke onderdelen hergebruikt en duurzaam zijn, ontwikkelden de ontwerpers een duurzaamheidsroute: “In het Proeflokaal en in de Tuinkamer hangen bladvormige bordjes met een korte, pakkende uitleg en een QR code, die doorverwijst naar het materialenpaspoort en het verhaal van het product.” Deze ‘Rabobank Sustainable Stories’ voegen een extra dimensie toe aan dit bijzondere project, dat inmiddels een vervolg krijgt aldus Meeder: “We zijn net klaar met het ontwerp voor de verduurzaming en herinrichting van de torens, ook met een mix van hergebruik en nieuw. Deze verbouwing start dit najaar en zal meerdere jaren in beslag gaan nemen.”

In het losse meubilair kozen de architecten voor een combinatie van internationale designklassiekers en Nederlandse ontwerpers. Bureaus van Vitra worden gecombineerd met tafels van Arco, stoelen van Gispen en verlichting van Nederlandse ontwerpers. “We hebben bewust gekozen voor meubels met een lange levensduur’’, zegt Tinka. “Ontwerpen die al jaren meegaan en niet trendgevoelig zijn.” Houten bureaus brengen warmte in de industriële basis, terwijl verschillende zitplekken zorgen voor flexibiliteit. Het kantoor voelt daardoor minder als een traditionele werkplek en meer als een huiskamer waar gewerkt wordt. “Dat is ook nodig,” zegt Barbara. “Mensen werken tegenwoordig veel thuis. Als je wilt dat ze naar kantoor komen, moet het beter voelen dan thuis.’’

o-drie.nl
meederontwerpers.nl

---